جان وئرمه غم عشقه كه عشق آفت جاندير ، عشق آفت جان اولدوغي مشهور جهاندير
سود ايستمه سوداي غم عشقده هرگز ، كيم حاصل سوداي غم عشق زياندير
هر ابروي خم ؛ قتلينه بير خنجر خونريز ، هر زلف سيه ؛ قصدينه بير افعي ايلاندير
ياخشي گور نور صورتي مهوشلرين اما ، ياخشي نظر ائتديكده سرانجامي ياماندير
عشق ايچره عذاب اولدوغون دان بيلورم كي ، هر كيمسه كي عاشقدير ايشي آه و فغاندير
ياد ائتمه قره گوزلولرين مردم چشمين ، مردم دييوپ آنلانما كيم ايچديكلري قاندير
گوردورسه ((فضولي)) كي گوزلرده وفا وار ، آنلانماكي شاعير سوزي البته يالاندير.
+
یازیلمیش سه شنبه بیست و یکم آبان 1387 0:53 يازان قوشاچاي بالاسي
|
عظيم شاعريميز ((فضولي))
توركي، فارسي، عربي ده نه فضائل واريميش
- كي ((فضولي)) كيمي بير شاعر فاضل دوغولور
شرح صدر ايله صحائف يازيلير سينه سينه
- ليلةالقدره چاتير مصحف نازل دوغولور
((صفوي)) نين قيليجي بو قلمه باخدي دئدي
- گَـَـل افاضل ياراداق يوخسا اراذل دوغولور
اوچ لسان دا آچيلير مكتب قرآن قاپيسي
- بو مكاتيب ده اراذل دن افاضل دوغولور
توشه حج و زيارت دولور اخلاق ((رسول))
- نازله يول اؤزونو نازلي منازل دوغولور
((شهريار)) بو گمي يه اگله شه لي نوح كيمي
- گؤر نه طوفان قوپارير ! باخ نه زلازل دوغولور.
--------------------------------------------------
غزل 27
صبح ساليب ماه رخون دان نقاب
- چيخ كي تماشايه چيخار آفتاب
رشته جانيم يئـتر ائـت پـرگـره
- سـالما سر زلف سمن سايه تاب
مست چيخيب سالما نـظر هريانا
- گؤرمه روا كيم اولا عالـم خراب
كسمه نـظـر جـانـب عشاق دن
- نـالـی دلـسوزدن ائـت اجـتـناب
گئجه لر انجم سايارام صبحه تك
- اي شب هجرين منه يوم الحساب
دوزخه گيرمز سـتـمين دن يانان
- قـابـل جـنـت دئـيل اهل عذاب
سالـدي آياق دان غـم عالم مني
- وئـرمنه غـم دفعينه سـاقي شراب
رحـم قـيـل افتاده لـرين حالينه
- هئچ گركمزمي سـنـه بـيـر ثواب
يار سئوال ائتسه كي حالين نه دير
- خسته فضولي نه وئررسن جواب؟
--------------------------------------------------
غزل 24
مـنـيـم تـك هـئـچ كيم زار و پريشان اولماسين يارب
- اسـيـر درد عـشق و داغ هجران اولماسين يارب
دمـادم جـؤرلـر ديـر چكـديـگـيـم بي رحم بت لردن
- بـو كافـرلـر اسـيري بير مسلمان اولماسين يارب
گؤروب انديشـه قـتـلـيـم ده اول ماهي بودور درديـم
- كي اول انديشه دن اول مه پشيمان اولماسين يارب
چئخارماق ائتسه لرته ن دن چكيب پيكانين اول سروين
- چئخان اولسون دل مجروح،پيكان اولماسين يارب
جـفـا و جؤر ايـلـه معتادم ، اونلار سيز نولور حالـيـم؟
- جفا سينه حـد و جـؤريـنه پايان اولماسين يارب
دئمه كيم عدلي يوخ ياظلمي چوخ هر حال ايله اولسـا
- كؤنول تختينه اوندان ئوزگه سلطان اولماسين يارب
((فضولي)) بولدو گـنـج عـافـيـت مـيخـانه كنجين ده
- مبارك ملك دور اول ملك ويران اولماسين يارب
--------------------------------------------------
غزل 8
اي ملك سيما كي سن دن ئوز گه حيران دير سنه
- حق بيلير انسان دئمز هر كيم كي انسان دير سنه
وئرمه ين جانين سنه بولـماز حـيـات جـاودان
- زنـده جـاويـد اونـا دئـر لر كي قربان دير سنه
عالـمـي پـروانـه شـمـع جـمـالـين قيلدي عشق
- جان عالم سن ، فدا هر لحظه مين جان دير سنه
عاشقه شوقون لـه جان وئرمك سنه مشكل دئـيل
- چون مسيح وقت سن،جان وئرمك آسان ديرسنه
چئخما ياريم گـئـجه لـر ، اغيار طعنين دن ساقين
- سـن مـه اوج ملاحـت سن ، بو نقصان دير سنه
پادشاهيم ، ظلم ائديب عـاشـق سنه ظالم دئميش
- خوب اولان لاردان يامان گلمز، بو بهتان دير سنه
اي((فضولي))،خوب اولانلاردان،تغافل دور يامان
- گـر جفا هم گلسه اونلاردان، بير احسان دير سنه
--------------------------------------------------
غزل 188
غزلي از ديوان فضولي
پنبه ي داغ جنون ايچره نهان دير بدنيم
- ديري اولدوقجا لباسيم بودور ، ئولسه م كفنيم
جاني جانان ديله ميش وئرمه مك اولماز اي دل
- نه نزاع ايله يه ليم ،اُول نه سنين دير ، نه منيم
داش د لـَر آهيم اوخو شهدِ لبين شوقون دن
- نولا زنبور ائوينه بنزه سه بيت الحزنيم؟
طوق زنجير جنون ، دايره دولت دير
- نه روا كيم مني اوندان چئخارا ضعف تنيم؟
عشق سرگشته سي يم سيل سرشك ايچره يئريم
- بير حبابم كي هوادن دولودور پيرهنيم
بلبل غمزه ديم باغ بهاريم سن سن
- دهن و قد و رُخون ، غنچه و سر و سمنيم
ائده من ترك ((فضولي)) ، سر كويون يارين
- وطنيم دير، وطنيم دير،وطنيم دير،وطنيم.
+
یازیلمیش سه شنبه بیست و یکم آبان 1387 0:47 يازان قوشاچاي بالاسي
|
آللاهين آديلا
باشلانيش يئرنه
دوْرت يْوز ايلدن آرتيقدير كه بويْوك آذربايجان شاعري فضولينين شرفلي آدي بوتون شرق ئولكه لرينده درين حرمت و محبتله چكيلير، اونون ياراتديغي محبت ترانه لري ديللر ازبري اولاراق ئولكه لره دولاشير، اوره كلر فتح ائدير. شاعرين اوچ ديلده ( آذربايجان، فارس و عرب ديللرينده ) يازديغي اثرلر كاشغردن باشلامش بالكان لارا ، قازاندان باشلامش مصره قدر گنيش بير ساحه ده ياييلمش دير.
ايلك دفعه 1244 هجري ( 1828 ميلادي ) ايلينده تبريز ده چاپ اولونان فضولي ديواني استانبول دا، بولاقدا، قازاندا، تاشكند ده، خيوه ده، باكودا و باشقا شهرلرده و دفعه لرله نشر اولونوب، روس، آلمان، فرانسه، انگليس، و ارمني ديللرينه ده ترجمه ايديلمشدير. فضولينين خصوصاً آنا ديلينده يازديقي شعرلرينه قول قاناد ويروب بو سوز اينجيلريني آذربايجان ديلي آنلاشيلان بوتون ئولكه لرده شهرتلنديرن اساس قوه محبتدير، انسانا، انسان گوزه ل ليگينه درين حرمت، خلقه، وطنه محبت، ياشاماغا و امگه محبت فضولي شعرلرنين اساس قدرتي دير.
فضولي تخميناً 1498 نجي ايلده عراقين كربلا شهرينده دوغولموش و تحصيليني بغداد شهرينده تماملامشدير.
" علم سيز شعردن، قالب بي روح كيمي " - نفرت ائدن شاعر هله گنج ياشلاريندان غزل لر يازاراق اوچ ديلده ديوانلار ياراتميش، ايلك دفعه داهي آذربايجان شاعري نظامي گنجوي نين يازيلي ادبياتا گتيرديگي " ليلي و مجنون " موضوعوني آنا ديلينده بويوك صنعتكار ليقلا قلمه آلميش " بنگ و باده " و " صحبت الاثمار " كيمي كنايه لي و تمثيللي اثرلر ياراتمشدير.
شاعرين تركيه حكمداري سلطان سليمانا يازديقي تركجه عريضه ادبيات تاريخينده " شكايتنامه " آدي ايله مشهور دور. " مجمع الخواص " تذكره سنين مؤلفي صادق بگ افشار فضولينين " شاه و گدا " آدلي آنا ديلينده يازديقي مثنوينين شاعرين خطي ايله يازيلميش نسخه سيني شخصاً اوخودوغونو قيد ايديرسه ده، بو اثره هله هئچ يرده تصادف اولونمامشدير.
فضولي عرب، فارس و آذربايجان ديللرينده قلمه آلديقي قصيده لري آيريجا بير اثر كيمي ترتيب ايديب اونلارا خصوصي بير مقدمه ده يازمشدير. او فارس ديلينده ديوان دان علاوه " رند و زاهد ، صحت و مرض " آدلي نثر، " هفت جام " و " انيس القلب " آدلي منظوم اثرلرده ياراتميش، " انيس القلب " اثرايله بويوك آذربايجان شاعري خاقاني شيرواني نين مشهور " قصيده شينيه " سينه جواب ويرمشدير.
فضولي عرب ديلينده " مطلع الاعتقاد " آدلي فلسفي بير اثر يازمش آذربايجانجا معما رساله لري ده قلمه آلميش، عبدالرحمان جامي نين " حديث اربعين " اثريني آذربايجان ديلينه ترجمه ائتمشدير.
فضولي بويوك هومانيست- انسان پرور، بشر دوست شاعر دير. دنيا لذت لريني، طبيعت گوزه لليك لريني ئوز صنعتكار قلبي ايله دويان و سه ون شاعر انسان گوزلليگيني داها يوكسك قيمتلنديرير. انسان گوزلليگيني بوتون نعمتلردن اوستون ساييب، ديير:
اي فضولي، عالمين گوردوم هامو نعمتلرين
هيچ نعمت گورمديم ديدار دلـبر تك لذيذ
او انساني بيليك لي، امك سه ور، عدالت لي گورمك ايستيير. ديوانلاريندا علم، زحمت و آزادليق ترنم ائديلير. معاصرلرينه، خصوصاً گنْجلره مراجعت ائدير.
خلق ايله باغلي اولدوغوندان دفعه لرله اوندان بحث آچير، گوردو گو اذيتلرين، آزادي خواه اولماسيندان ايره لي كلمه سيني شرح ايده ره ك افتخار حسي ايله قلمه آلير:
پريشان خلق عالم آه و افغان ائتديگيمدندير
پريشان اولدوغوم،خلقي پريشان ائتديگيمدندير
دئييل بيهوده گر ياغسا فلكدن باشيما داشلار
بناسين تـيـشه آهيمله ويران ائتديگيمدندير
و بعضاً ديير:
توكدو كجه قانمي اوخين اول آستان ايچر
بير يرده يم اسير كه تورپاغي قـان ايچر
دورونون قان ايچن حكمدارلارينا، شاه و شاه زاده لرينه، عموميتله سرايلارين اسارتينه، ظلمونه قارشي نفرتيني بيلديرير.
فضولينين محبت ترانه لري بو گون ده ئوز يوكسك بديعي قدرتيني ساخلايير. زمانه سنين وقف اداره لرنين وضعيتني " سلام ويرديم، رشوت دگلدير دييه آلماديلار " جمله سيله ابدي دامغالايان شاعرين، بو بويوك محبت مغني سنين قدرتلي تأثيري ادبياتمزين انكشافيندا عصر لرجه ياشامش دير.
فضولي 1558 نجي ايلده كربلا ده وفات ائتميش دير.
ح- آراسلي
+
یازیلمیش سه شنبه بیست و یکم آبان 1387 0:43 يازان قوشاچاي بالاسي
|