تبليغاتX
بیز تورکیز
تورک يني باخيش(تورک خالقینین بیر سوئیلنممیش سوزلری)

جان  وئرمه غم عشقه  كه عشق  آفت جاندير  ،  عشق آفت جان اولدوغي مشهور جهاندير

سود ايستمه سوداي  غم عشقده هرگز  ،   كيم حاصل سوداي غم عشق  زياندير

هر ابروي خم ؛ قتلينه بير خنجر خونريز  ،  هر زلف سيه ؛ قصدينه بير افعي ايلاندير

ياخشي گور نور صورتي مهوشلرين اما  ،  ياخشي نظر ائتديكده سرانجامي ياماندير

عشق ايچره عذاب اولدوغون دان بيلورم كي ،  هر كيمسه كي عاشقدير ايشي آه و فغاندير

ياد ائتمه قره گوزلولرين مردم چشمين  ،  مردم دييوپ آنلانما كيم ايچديكلري قاندير

گوردورسه ((فضولي)) كي گوزلرده وفا وار ،  آنلانماكي شاعير سوزي البته يالاندير.

+ یازیلمیش سه شنبه بیست و یکم آبان 1387 0:53  يازان قوشاچاي بالاسي   | 

عظيم شاعريميز ((فضولي))

توركي، فارسي، عربي ده نه فضائل واريميش 

-  كي ((فضولي)) كيمي بير شاعر فاضل دوغولور

شرح صدر ايله صحائف يازيلير سينه سينه 

-  ليلةالقدره چاتير مصحف نازل دوغولور

((صفوي)) نين قيليجي بو قلمه باخدي دئدي 

-  گَـَـل افاضل ياراداق يوخسا اراذل دوغولور

اوچ لسان دا آچيلير مكتب قرآن قاپيسي 

-  بو مكاتيب ده اراذل دن افاضل دوغولور

توشه حج و زيارت دولور اخلاق ((رسول)) 

-  نازله يول اؤزونو نازلي منازل دوغولور

((شهريار)) بو گمي يه اگله شه لي نوح كيمي 

-  گؤر نه طوفان قوپارير ! باخ نه زلازل دوغولور.

--------------------------------------------------

غزل 27

صبح ساليب ماه رخون دان نقاب

- چيخ كي تماشايه چيخار آفتاب

رشته جانيم يئـتر ائـت  پـرگـره

- سـالما سر زلف سمن سايه تاب

مست چيخيب سالما نـظر هريانا

- گؤرمه روا كيم اولا عالـم خراب

كسمه نـظـر جـانـب عشاق دن

- نـالـی دلـسوزدن ائـت اجـتـناب

گئجه لر انجم سايارام صبحه تك

- اي شب هجرين منه يوم الحساب

دوزخه گيرمز سـتـمين دن يانان

- قـابـل جـنـت دئـيل اهل عذاب

سالـدي آياق دان غـم عالم مني

- وئـرمنه غـم دفعينه سـاقي شراب

رحـم قـيـل افتاده لـرين حالينه

- هئچ  گركمزمي سـنـه بـيـر ثواب

يار سئوال ائتسه كي حالين نه دير

- خسته فضولي نه وئررسن جواب؟

--------------------------------------------------

غزل 24

مـنـيـم تـك هـئـچ كيم زار و پريشان اولماسين يارب

- اسـيـر درد عـشق و داغ هجران اولماسين يارب

دمـادم جـؤرلـر ديـر چكـديـگـيـم بي رحم بت لردن

- بـو كافـرلـر اسـيري بير مسلمان اولماسين يارب

گؤروب انديشـه قـتـلـيـم ده اول ماهي بودور درديـم

- كي اول انديشه دن اول مه پشيمان اولماسين يارب

چئخارماق ائتسه لرته ن دن چكيب پيكانين اول سروين

- چئخان اولسون دل مجروح،پيكان اولماسين يارب

جـفـا و جؤر ايـلـه معتادم ، اونلار سيز نولور حالـيـم؟

- جفا سينه حـد و جـؤريـنه پايان اولماسين يارب

دئمه كيم عدلي يوخ ياظلمي چوخ هر حال ايله اولسـا

- كؤنول تختينه اوندان ئوزگه سلطان اولماسين يارب

((فضولي)) بولدو گـنـج عـافـيـت مـيخـانه كنجين ده

- مبارك ملك دور اول ملك ويران اولماسين يارب

--------------------------------------------------

غزل 8

اي ملك سيما كي سن دن ئوز گه حيران دير سنه

- حق بيلير انسان دئمز هر كيم كي انسان دير سنه

وئرمه ين جانين سنه  بولـماز  حـيـات  جـاودان

- زنـده جـاويـد اونـا دئـر لر كي قربان دير سنه

عالـمـي پـروانـه شـمـع جـمـالـين قيلدي عشق

- جان عالم سن ، فدا هر لحظه مين جان دير سنه

عاشقه شوقون لـه جان وئرمك سنه مشكل دئـيل

- چون مسيح وقت سن،جان وئرمك آسان ديرسنه

چئخما ياريم گـئـجه لـر ، اغيار طعنين دن ساقين

- سـن مـه اوج ملاحـت سن ، بو نقصان دير سنه

پادشاهيم ، ظلم ائديب عـاشـق سنه ظالم دئميش

- خوب اولان لاردان يامان گلمز، بو بهتان دير سنه

اي((فضولي))،خوب اولانلاردان،تغافل دور يامان

- گـر جفا هم گلسه اونلاردان، بير احسان دير سنه

--------------------------------------------------

غزل 188

غزلي از ديوان فضولي

پنبه ي داغ جنون ايچره نهان دير بدنيم 

-  ديري اولدوقجا لباسيم بودور ، ئولسه م  كفنيم

جاني جانان ديله ميش وئرمه مك اولماز اي دل

-  نه نزاع ايله يه ليم ،اُول نه سنين دير ، نه منيم

داش د لـَر آهيم اوخو شهدِ لبين شوقون دن 

-   نولا زنبور ائوينه بنزه سه بيت الحزنيم؟

طوق زنجير جنون ، دايره دولت دير

-  نه روا كيم مني اوندان چئخارا ضعف تنيم؟

عشق سرگشته سي يم سيل سرشك ايچره يئريم 

-  بير حبابم كي هوادن دولودور پيرهنيم

بلبل غمزه ديم باغ بهاريم سن سن 

-  دهن و قد و رُخون ، غنچه و سر و سمنيم

ائده من ترك ((فضولي)) ، سر كويون يارين 

-  وطنيم دير، وطنيم دير،وطنيم دير،وطنيم.

+ یازیلمیش سه شنبه بیست و یکم آبان 1387 0:47  يازان قوشاچاي بالاسي   | 

آللاهين آديلا

باشلانيش يئرنه

دوْرت يْوز ايلدن آرتيقدير كه بويْوك آذربايجان شاعري فضولينين شرفلي آدي بوتون شرق ئولكه لرينده درين حرمت و محبتله چكيلير، اونون ياراتديغي محبت ترانه لري ديللر ازبري اولاراق ئولكه لره دولاشير، اوره كلر فتح ائدير. شاعرين اوچ ديلده ( آذربايجان، فارس و عرب ديللرينده ) يازديغي اثرلر كاشغردن باشلامش بالكان لارا ، قازاندان باشلامش مصره قدر گنيش بير ساحه ده ياييلمش دير.

ايلك دفعه 1244 هجري ( 1828 ميلادي ) ايلينده تبريز ده چاپ اولونان فضولي ديواني استانبول دا، بولاقدا، قازاندا، تاشكند ده، خيوه ده، باكودا و باشقا شهرلرده و دفعه لرله نشر اولونوب، روس، آلمان، فرانسه، انگليس، و ارمني ديللرينه ده ترجمه ايديلمشدير. فضولينين خصوصاً آنا ديلينده يازديقي شعرلرينه قول قاناد ويروب بو سوز اينجيلريني آذربايجان ديلي آنلاشيلان بوتون ئولكه لرده شهرتلنديرن اساس قوه محبتدير، انسانا، انسان گوزه ل ليگينه درين حرمت، خلقه، وطنه محبت، ياشاماغا و امگه محبت فضولي شعرلرنين اساس قدرتي دير.

فضولي تخميناً 1498 نجي ايلده عراقين كربلا شهرينده دوغولموش و تحصيليني بغداد شهرينده تماملامشدير.

" علم سيز شعردن، قالب بي روح كيمي " - نفرت ائدن شاعر هله گنج ياشلاريندان غزل لر يازاراق اوچ ديلده ديوانلار ياراتميش، ايلك دفعه داهي آذربايجان شاعري نظامي گنجوي نين يازيلي ادبياتا گتيرديگي " ليلي و مجنون " موضوعوني آنا ديلينده بويوك صنعتكار ليقلا قلمه آلميش " بنگ و باده " و " صحبت الاثمار " كيمي كنايه لي و تمثيللي اثرلر ياراتمشدير.

شاعرين تركيه حكمداري سلطان سليمانا يازديقي تركجه عريضه ادبيات تاريخينده " شكايتنامه " آدي ايله مشهور دور. " مجمع الخواص " تذكره سنين مؤلفي صادق بگ افشار فضولينين " شاه و گدا " آدلي آنا ديلينده يازديقي مثنوينين شاعرين خطي ايله يازيلميش نسخه سيني شخصاً اوخودوغونو قيد ايديرسه ده، بو اثره هله هئچ يرده تصادف اولونمامشدير.

فضولي عرب، فارس و آذربايجان ديللرينده قلمه آلديقي قصيده لري آيريجا بير اثر كيمي ترتيب ايديب اونلارا خصوصي بير مقدمه ده يازمشدير. او فارس ديلينده ديوان دان علاوه " رند و زاهد ، صحت و مرض "  آدلي نثر، " هفت جام " و  " انيس القلب "  آدلي منظوم اثرلرده ياراتميش، " انيس القلب " اثرايله بويوك آذربايجان شاعري خاقاني شيرواني نين مشهور " قصيده شينيه "  سينه جواب ويرمشدير.

فضولي عرب ديلينده " مطلع الاعتقاد "  آدلي فلسفي بير اثر يازمش آذربايجانجا معما رساله لري ده قلمه آلميش، عبدالرحمان جامي نين " حديث اربعين "  اثريني آذربايجان ديلينه ترجمه ائتمشدير.

فضولي بويوك هومانيست- انسان پرور، بشر دوست شاعر دير. دنيا  لذت لريني، طبيعت گوزه لليك لريني ئوز صنعتكار قلبي ايله دويان و سه ون شاعر انسان گوزلليگيني داها يوكسك قيمتلنديرير. انسان گوزلليگيني بوتون نعمتلردن اوستون ساييب، ديير:

اي فضولي، عالمين گوردوم هامو نعمتلرين

هيچ نعمت گورمديم ديدار دلـبر تك لذيذ

او انساني بيليك لي، امك سه ور، عدالت لي گورمك ايستيير. ديوانلاريندا علم، زحمت و آزادليق ترنم ائديلير. معاصرلرينه، خصوصاً گنْجلره مراجعت ائدير.

خلق ايله باغلي اولدوغوندان دفعه لرله اوندان بحث آچير، گوردو گو اذيتلرين، آزادي خواه اولماسيندان ايره لي كلمه سيني شرح ايده ره ك افتخار حسي ايله قلمه آلير:

پريشان خلق  عالم آه و  افغان  ائتديگيمدندير

پريشان اولدوغوم،خلقي پريشان ائتديگيمدندير

دئييل بيهوده گر ياغسا  فلكدن  باشيما داشلار

بناسين تـيـشه  آهيمله  ويران  ائتديگيمدندير

و بعضاً ديير:

توكدو كجه قانمي اوخين اول آستان ايچر

بير يرده يم اسير  كه تورپاغي  قـان ايچر

دورونون قان ايچن حكمدارلارينا، شاه و شاه زاده لرينه، عموميتله سرايلارين اسارتينه، ظلمونه قارشي نفرتيني بيلديرير.

فضولينين محبت ترانه لري بو گون ده ئوز يوكسك بديعي قدرتيني ساخلايير. زمانه سنين وقف اداره لرنين وضعيتني " سلام ويرديم، رشوت دگلدير دييه آلماديلار " جمله سيله ابدي دامغالايان شاعرين، بو بويوك محبت مغني سنين قدرتلي تأثيري ادبياتمزين انكشافيندا عصر لرجه ياشامش دير.

فضولي 1558 نجي ايلده كربلا ده وفات ائتميش دير.

ح‌- آراسلي

+ یازیلمیش سه شنبه بیست و یکم آبان 1387 0:43  يازان قوشاچاي بالاسي   |