بیز تورکیز

تورک يني باخيش(تورک خالقینین بیر سوئیلنممیش سوزلری)

	ADLAR	MƏNASİ	TURKCƏ
141	سانلی	معروف،مشهور؛نامدار	SANLI
142	سایین	عزیز،محترم	SAYIN
143	سولماز	همیشه شاداب	SOLMAZ
144	سونای	آخرین ماه،پرنده مانند	SONAY
145	سونر	آخرین قهرمان،آخرین دلاور	SONƏR
146	سونگول	آخرین گل	SONGÜL
147	سونییا	سونیا	SONYA
148	سیرداش	همراز	SIRDAŞ
149	سیبل	مو طلائی	SIBEL
150	سئوین	شاد باش	SEVIN
151	سئلجان	سیل جان	SELCAN
152	سئون	دوست دارنده	SEVƏN
153	سئودا	عشق	SEVDA
154	سئوگی	عشق،محبت	SEVGI
155	سئوگی ناز	عشق ناز،پر محبت	SEVGINAZ
156	سئوگول	گل دوست	SEVGÜL
157	سئویل	فعل امر:مورد محبت قرار بگیر	SEVIL
158	سئوینج	شادی،خوشی	SEVINC
159	سحر	صبح،آغاز روز	SƏHƏR
160	شن آی	ماه شاد،ماه خوشرو	ŞƏNAY
161	شن ائل	مردم شاد،مردم خندان	ŞƏNEL
162	شن یاز	بهار شاد،بهار خوش	ŞƏNYAZ
163	تامارا	کاملا جستجو کن،کاملترین	TAMARA
164	تامای	ماه تمام	TAMAY
165	تانسو	نور سحری،سوی فجر،شبنم	TANSU
166	تای سیز	بیتا،بی مثل	TAYSIZ
167	ترکان	ملکه	TƏRKAN
168	توران	نام کشور،ترکستان	TURAN
169	تومروس	اسم خاص	TUMRUS
170	توووز	طاووس،منطقه در آذربایجان	TOVUZ
171	تویغون	مسرور	TOYĞUN
172	تویگون	شادزی،دارای روزگار خوش	TOYGÜN
173	تئللی	دارای موهای بلند و پر پشت	TELLI
174	تئلمان	ظریف،مثل مو	TELMAN
175	تئلناز	دارای موهای زیبا	TELNAZ
176	خانیم بالا	خانوم کوچک	XANIMBALA
177	خاتین	زن خان،خاتون	XATIN
178	یاز گل	گل بهار	YAZGÜL
179	یاغیش	بارش باران،حالت بارش،باران	YAĞIŞ
180	یاغمور	باران	YAĞMUR
181	یانار گول	گل سوزان،گل سرخ	YANARGÜL
182	یایقاش	اسم خاص،ابرو کمان	YAYQAŞ
183	یئتر	کافی	YETƏR
184	یوکسل	سر بلند باش	YÜKSƏL
یاشاسین تورک ائللریمیز آذربایجان TAYMAZ(m/n)

+ یازیلمیش جمعه بیست و یکم اردیبهشت 1386 2:33 يازان قوشاچاي بالاسي |

QİZ ADLARİ3

	ADLAR	MƏNASİ	TURKCƏ
94	گول اؤز	گل رخ،خوشرو	GÜLÜZ
95	گول بنیز	گل رخ	GÜLBƏNIZ
96	گول سان	گل تبار،مثل گل	GÜLSAN
97	گول شن	گل شاد	GÜLŞEN
98	گول گون	گل روز	GÜLGÜN
99	گولنار	گل انار	GÜLNAR
100	گولناز	گلناز،گل محبوب	GÜLNAZ
101	گول یاناق	گل گونه،گل رخ	GÜLYANAQ
102	گول یانار	گل سوزان،گل سرخ	GÜLYANAR
103	گول یاز	گل بهار	GÜLYAZ
104	گوموش تئل	دارای گیسوان نقره ای،نقره فام	GÜMÜŞTEL
105	گون آی	ماه و خورشید،روز روش	GÜNAY
106	گون ار	قهرمان روز،همیشه قهرمان	GÜNƏR
107	گونش	خورشید	GÜNƏŞ
108	گونئی	جنوب،آفتابگیر	GÜNEY
109	گوندش	همزاد،همزمان زاده شده	GÜNDƏŞ
110	گونده یاز	همیشه بهار،همیشه بهار	GÜNDƏYAZ
111	همرسین	نسترن	HƏMƏRSIN
112	کونول	قلب،دل	KÖNÜL
113	کپنک	پروانه	KƏPƏNƏK
114	کوسن	قهر کننده	KÜSƏN
115	کوسمز	گشاده رو،دل فراغ	KÜSMƏZ
116	کسکین	برنده،تیز	KƏSKIN
117	لاچین	عقاب،شاهین	LAÇIN
118	لاله	لاله	LALƏ
119	لیلپار	گل چشمه،گل همیشه سبز در آب	LILPAR
120	لیمان	بندر	LIMAN
121	مارال	آهو،غزال،زیبا	MARAL
122	ماوی	نیلی،آبی	MAVI
123	ماراق	علاقه	MARAQ
124	ناردانا	دانه انار	NARDANA
125	نارگیله	دانه انار	NARGILƏ
126	ناریش	مثل انار،نارنج	NARIŞ
127	نازلی	پر عشوه	NAZLI
128	پارلار	منور میشود،نورانی میشود	PARLAR
129	پارلاق	درخشان،نورانی	PARLAQ
130	پینار	چشمه	PINAR
131	قارا گیله	سیاه چشم،دارای مزدمک سیاه	QARAGILƏ
132	قوقوش	پرنده قو	QUQUŞ
133	قومرال	خاکستری،خاکی	QUMRAL
134	قیز خانیم	دختر خانوم	QIZXƏLIN
135	قیل باش	دارای موهای دراز	QILBAŞ
136	قیزیللی	طلائی	QIZILLI
137	قیزیل تئل	مو طلائی	QIZILTEL
138	ساچلی	دارای موهای دراز و پرپشت	SAÇLI
139	ساناز	بی نظیر،بی همتا	SANAZ
140	سانای	محترم،شهره پاکی	SANAY

+ یازیلمیش جمعه بیست و یکم اردیبهشت 1386 2:32 يازان قوشاچاي بالاسي |

QİZ ADLARİ2

	ADLAR	MƏNASİ	TURKCƏ
47	ارتئل	اسم خاص	ƏRTEL
48	اردوغان	قهرمان زا،قهرمان پرور	ƏRDOĞAN
49	ارسوی	قهرمان نژاد	ƏRSOY
50	ارکناز	ناز آزادی	ƏRKNAZ
51	ارگون	قهرمان روز،همیشه قهرمان	ƏRGÜN
52	اسین	نسیم،باد ملایم سحری	ƏSIN
53	ایپک	ابریشم،حریر	IPƏK
54	ایزیناز	خوش اثر،دااری رد خوشایند	IZINAZ
55	ایلای	ماه و سال	ILAY
56	اینجه بئل	کمر باریک	INCƏBEL
57	اینجه تئل	دارای موهای ظریف	INCƏTEL
58	اینجه گول	گل ظریف،گل نازک	INCƏGÜL
59	اینجی	مروارید،صدف	INCI
60	اینجی قیز	دختر زیبا،دختر مثل مروارید	INCIQIZ
61	اینجی گؤز	دارای چشمان مثل مروارید،چشم براق	INCIGÜZ
62	اودئل	خلق آتش	ODEL
63	اودسان	آتشین	ODSAN
64	اودمان	آتشپاره،نشانگر آتش	ODMAN
65	اورمان	جنگل	ORMAN
66	اولماز	بی همتا،نشدنی،غیر ممکن	OLMAZ
67	اؤزگور	مستقل	ÖZGÜR
68	اؤزلم	حسرت	ÖZLƏM
69	اولدوز	ستاره	ULDUZ
70	اوزگون	متاسف،غمگین	ÜZGÜN
71	اوستون	برتر،والا	ÜSTÜN
72	اولکر	ستاره سحری	ÜLKƏR
73	بالسان	مثل عثل،شیرین	BALSAN
74	باللی	شیرین،مثل عسل	BALLI
75	بورچین	غزال	BURÇIN
76	بورلا	بلند قامت،دارای گسوان بلند	BURLA
77	بیرجه	یگانه	BIRCƏ
78	بیلگین	دانا و دانشمند	BILGIN
79	جوشار	جوشان،شور انگیز	COŞAR
80	چاغلار	متلاتم	ÇAĞLAR
81	چیلغین	عاشق،واله،مجنون	ÇILĞIN
82	چیچک	شکوفه،گل	ÇIÇƏK
83	دالغا	موج	DALĞA
84	داملا	قطره	DAMLA
85	دورنا	درنا	DURNA
86	دویغو	احساس	DUYĞU
87	دورو	صاف،بی آلایش،شفاف	DURU
88	دیلغم	نام آهنگ	DILĞƏM
89	دیلر	آرزومند و دارای آرمان	DILƏR
90	دنیز	دریا	DƏNIZ
91	فیدان	شکوفه،غنچه	FIDAN
92	گور سئل	سیل خروشان	GURSEL
93	گول آی	ماه خوشگل،ماه زیبا	GÜLAY

+ یازیلمیش جمعه بیست و یکم اردیبهشت 1386 2:31 يازان قوشاچاي بالاسي |

QİZ ADLARİ1

***	ADLAR	MƏNASİ	TURKCƏ
1	آبا	مادر	ABA
2	آدای	نامزد ، کاندید	ADAY
3	آذر	آتش	AZƏR
4	آشقین	عبور کننده ، رد شونده	AŞQIN
5	آغ باتان	سفید رو،نام قدیم همدان	AĞBATAN
6	آغ بنیز	سفید رو ، دارای صورت روشن	AĞBƏNIZ
7	آغ بوجاق	گردن بلورین	AĞBUXAQ
8	آغ سو	سفید وش ، نورانی ، زیبا	AĞSU
9	آلا گوز	شهلا	ALAGÖZ
10	آلتینای	ماه طلائی	ALTINAY
11	آلماز	دافع ، رد کننده	ALMAZ
12	آلیاناق	سرخ گونه ، دارای لب های سرخ	ALYANAQ
13	آنا دولو	دارای ریشه اصلی ، مملو از مادر	ANADOLU
14	آی اولدوز	ماه و ستاره ، ستاره زیبا	AYULDOZ
15	آی ایشیق	نور ماه ، پرتو ماه	AYIŞIQ
16	آیوز	ماه رخ	AYÜZ
17	آیپارا	پاره ماه ، مهپاره	AYPARA
18	آیتای	عین ماه ، ماه وش ، لنگه ماه	AYTAY
19	آیتک	ماهوار،زیبا	AYTƏQ
20	آی تکین	مثل ماه،تمثیل کننده ماه	AYTƏKIN
21	آیدا	در وجود ماه ، ماه صفت	AYDA
22	آیتن	نزد ماه،در وجود ماه	AYTƏN
23	آیچین	برای ماه،مثل ماه	AYÇIN
24	آیسان	مثل ماه،دارای گذشته درخشان	AYSAN
25	آیسو	شبیه ماه،نور ماه	AYSU
26	آی سئل	سیل ماه،سیل زلال و شفاف	AYSEL
27	آیشن	ماه خندان، ماه شاد	AYŞƏN
28	آیفر	ماه صفت، با شکوه	AYFƏR
29	آی گول	گل سفید،گل خوشبختی	AYGÜL
30	آیلا	هاله ماه	AYLA
31	آیلار	خوبرویان، زیباها، ماه ها	AYLAR
32	آیلی	ماه وش،ماه صفت،ماهرخ	AYLI
33	آیلی سئل	سیل دارای ماه، سیل زلال	AYLISEL
34	آیلین	هاله اطراف ماه	AYLIN
35	آیمان	تمثیل کننده ماه،مثل ماه	AYMAN
36	آینار	انار سفید،انار زیبا	AYNAR
37	آینور	نور ماه، دارای انوار ماه	AYNUR
38	آیسوی	پاکنژاد	AYSOY
39	آیشین	ماه پاره	AYŞiN
40	ائل ایستر	محبوبه خلق	ELISTƏR
41	ائل بزر	زینت دهنده خلق،مردم آرا	ELBƏZƏR
42	ائل چیچک	گل مردم	ELÇIÇƏK
43	ائلقیز	دختر مردم،محبوبه خلق	ELQIZ
44	ائلمیرا	نمایانگر مردم،تمثیل کننده ملت	ELMIRA
45	ائلنور	نور مردم،چراغ مردم،راهنمای مردم	ELNUR
46	ائلناز	محبوب مردم،عشق مردم	ELNAZ

+ یازیلمیش جمعه بیست و یکم اردیبهشت 1386 2:29 يازان قوشاچاي بالاسي |

آند و آندلار

آندو آند ایچمک معنا باخیمیندان بیر سوزده و یابیر دانیشیقدا بیرسینی ایناندیرماق و سوزون دوغری اولدوقونا تاکیید ائدمک اوچون دئیلن سوزلردیرلر کی فولکلور ساحسینین اسکی قوللاریندان سایلیر.” آند”ایتومولوژی باخیمدان قان قاردشلیقی آنلامیندا موغولجاداکی “آندا”سوزوندن تورنیبدیر. اسکی تورک و موغول گلنگی اویغون اولاراق آیری- آیری قبیله لردن اولان ،ارکک و دلی قانلیلار ؛دوست و قاردش اولماق اوچون بیلک دامارلارین کسیب آخان قانی بیر قابا توکوب ؛سوتیله کی “قامیز” اولمالیدی یاری- یاریه ایچرمیشلر.بوندان سونرا قاردش سایلیردیلار.”آند ایچمک “سوزوده بوسوزدن گلمکددیر.تورک بویلاری سونرالار تکجه آند ایچمک تورنیندن سونرا “قامیز”ایچرمیشلر نه قان!(قامیز=آت سوتی) عرب دیلیندن آلنمیش “یمین”و “قسم “و”اقرار”سوزلریده تورک توپلوملارنین آراسیندا یایقین اولاراقدا بیر چوخ یئرده ایشلنمکده دیر.

تورک دیللرینده “آند “،آنت”،”آت” سوزجوکلریده بیر آنلام داشیماقدادیر. (and,ant,at)

تورکلرآراسیندا آند چوخ اونملی و دیرلی بیر ایلقار سایلیر کی بیر چوخ تورنله کئچیریلمکددیر،دئمک اولار بو تورنلرین چوخ اسکی گئچمیشه دایانماقدادیرلار.

اسکی تورکلرین خاقانلارنین وبویوکلرینین آراسیندا قان قاردشلیقی ودوولت یونتجیلیگینه سئچیلمسیده بیر باشقا تورنله اولارمیش کی قان سئچجکلری کیشی بیر دری اوستونده اورتولوب ؛دیگر بوی بیگلری ،بو درینین کنارلاریندان توتوب اونی دوققور دفعه قالدیریب ائندیرلر.سونرا بویونلارنا “ایپک” دن بیر باغ باغلاییب ،دوولت ایشلرینی دوغری یاپاجاقلارینا “آند “وئرلر.دئملیک کی بو تورنین ایزلرینی حلده بیر پارا “تورک علویلر”"اقرار”دئیلن تورنلرینده گورمک ممکوندور.(تورکیه ده)اگرچه بیر آز فرق واردیراودا بئلدیر کی دری اوستونده اوتوران “اندی”الان و دریدن یاپیشانلار اند وئرنلر اولارلار.بوتورنین سونوندا دا بیر سولی ایچگی ایچیلمکده دیر.اورنک اولاراق اسکی تورکلرده “قامیز”و “تاحتاچی علویلر” اراسیندا “دم”ایله”دولی”دئیلن ایچملیلر ایچیلر.(dem/dolu)

اوزبک تورکلری دائمی و عمور بویی قارداشلیق قورماق اوچون آند ایچمک تورنی کئچیرلر.دئمک گرکیر کی آند ایچمک چوخ جدی و اونملی اولدوقی اوچون یئتیشکینلر آراسیندا خلقه یئمک ایکرام اولدوقدان سونرا بیر بویوک تورن یاپیلار و عمور بویی سورجک بو آرخاداشلیقلاردا ،خیانت اصلا عفو ائدیلممکددیر.آند مراسیمینده طرفلر بیر – بیرلرینه هدیه لر وئررک اند ایجنلر دئیلرکی”سویلنن سوز آتیلان اوخ کیمیدیر”.آند ایچمک آللاه آدیله و قران اوخوناراق باشلاییب قوران اوپولوب آنا ،اوشاقلارین آدلاری دئیلرو آند ایچیلر. بو آند ایچمک اوزبکلرده بویوکلرین توربلرینین اونونده یاپیلار،(خوجه احمد یسویتوربسی،بهاالدین نقش بندیه توربسی،امیر تیمور بیگ توربسی)

“دیوان لغات التورک “ده “اَند”شکلینده گلیب و “اَندق” اند ایچمک انلامیندادی.بو کیتابدا بیر چوخ اورنک آنددا واردیر کی اونلاردان :”بو گوگ گیرسین ،